حسين مير حيدر
4
معارف گياهى ( فارسى )
اولئين « 1 » و استئارين است [ پتلو « 2 » ] . مهمترين عامل مؤثر اصلى روغن آن نيمبيدين است كه مقدارى سولفور در آن يافت مىشود . [ صديقى « 3 » ] . در برگهاى آن مارگوزين « 4 » وجود دارد [ گوسوامى و دوت 634 ] . خواص - كاربرد در هند : پوست درخت چريش تلخ مقوى و تونيك است و قابض و تببر مىباشد . همچنين پوست ريشه و ميوههاى نارس آن نيز تونيك و مقوى و تببر است . برگهاى لهشدهء آن را به صورت ضماد براى فروكش كردن جوش و كورك روى محل مبتلا مىگذارند . جوشاندهء برگهاى آن را به عنوان ضدعفونىكننده براى ضد عفونى كردن زخمها و اكزما به كار مىبرند . گلهاى خشك آن تونيك و مقوى بخصوص مقوى معده است . روغن آن محرك ، ضدعفونىكننده و به عنوان پادزهر براى مارگزيدگى و عقربزدگى مصرف مىشود . ميوههاى آن مسهل است . و براى كشتن كرم معده به كار مىرود ، ضمنا نرمكننده نيز مىباشد . در برمه : پوست درخت به عنوان مقوى و تونيك و برگ ، گل و روغن آن به عنوان محرّك موضعى و حشرهكش مصرف مىشود [ راجر « 5 » ] . صمغ آن نرمكننده و مقوى و گلهاى آن براى تقويت معده مفيد است . برگهاى لهشدهء آن را به صورت ضماد روى جرب و تاولهاى تر براى التيام مىگذارند [ تئوبالد « 6 » ] . در هند و چين : تنطور پوست درخت براى اشخاص مبتلا به مالارياى مزمن يا يرقان و خستگى عمومى تجويز مىشود و بعلاوه براى اشخاصى كه پس از جراحتهايى تب كردهاند نيز توصيه مىشود . از تنطور برگ درخت به عنوان محرّك اشتها و با ريواس به عنوان تونيك ( ولى يبوستزا ) استفاده مىشود . به علاوه از اين تنطور به صورت مالش روى اعضاى شكسته و يا از جا در رفته و براى تسكين دردهاى عضلات به كار مىبرند . از روغن برگهاى آن براى معالجهء دردهاى روماتيسمى و ماليدن آن براى رفع
--> ( 1 ) . Oleine ( 2 ) . Petelot , A ( 3 ) . Sidigqui , S ( 4 ) . Margosine ( 5 ) . Rodger , A ( 6 ) . Theobald , w